آرمانشهر

نویسنده: میلان کوندرا
مترجم: پرویز همایون پور
ناشر: نشر قطره
تعداد صفحه ها: ۳۳۲
نوبت چاپ: هیجدهم
تاریخ چاپ: ۱۳۸۶
چاپ اول: ۱۳۶۵
قیمت: ۳۶۰۰ تومان

وقتی بارها شنیده ای که «بار هستی»، «رمانی فلسفی» است، خودت را آماده می کنی که با خواندن آن فشار زیادی به ذهنت وارد کنی. اما خوشبختانه بار هستی، رمانی است روان و دلنشین، بدون کوچکترین احساس خستگی ذهنی در حین مطالعه آن.
من دقیقا نمی دانم موضوعاتی مثل «تشخیص عمل خوب از عمل بد»، «سخت بودن قضاوت درباره دیگران»، «مشکل انسانها در ارتباط با یکدیگر»، «رهایی بخشی عشق» و... مسئله و موضوع فلسفه هستند یا نه، ولی اگر باشند که احتمالا هستند، به این معنا می توان بار هستی را رمانی فلسفی دانست.
بر خلاف چیزی که در کلاسهای داستان نویسی به ما می آموزند، در خلال این رمان تحسین شده، بارها اظهار نظر شخصی و غیرداستانی نویسنده را می بینیم.
نسبی گرایی اخلاقی، پیش فرض کوندرا در حین نوشتن این رمان بوده است. توما و فرانز که شخصیتهای مرد رمان هستند به خاطر معشوقه هایشان، به همسران خود خیانت کرده اند و جالب اینجاست که به معشوقه هایشان هم خیانت می کنند، اما کوندرا این خیانت پیشگی را بسیار همدلانه نمایش می دهد.
رمان دارای چهار شخصیت اصلی است: توما، ترزا، سابینا، فرانز. در هر فصلی از رمان، کوندرا به دنیای یکی از این چهار نفر نزدیک می شود و دنیا را از دریچه ذهن آنها روایت می کند. فصل اول، فصل توما است، فصل دوم فصل ترزا است، فصل سوم فصل سابینا است، فصل چهارم دوباره فصل ترزا است، فصل پنجم، دوباره فصل توما است، فصل ششم فصل فرانز است و فصل هفتم به طور مشترک به دنیای توما و ترزا می پردازد.
در مجموع به نظر می رسد ترزا، اصلی ترین شخصیت رمان است. لااقل من در بین این چهار نفر، به ترزا بیشتر از دیگر شخصیتها احساس نزدیکی کردم.
هرچند مترجم در مقدمه کتاب خواسته است که این رمان را رمانی با جهتگیری سیاسی به حساب نیاوریم، اما نمی توان از تصویر سیاهی که کوندرا از حکومتهای کمونیست بلوک شرق ارائه داده است چشمپوشی کرد. کوندرا هرچند معتقد است تشخیص درست از نادرست امکان ندارد، شکی در این ندارد که کمونیستها، انسانهایی پلید هستند. انسانهایی که هیچ ابایی ندارند در خانه یک نویسنده، مخفیانه میکروفن کار بگذارند و در کمال پررویی گفتگوی خصوصی و خانگی او را به صورت علنی از رادیوی سراسری پخش کنند تا آبرویش را ببرند. انسانهایی که سازمان اطلاعاتی شان، برای یک مجرم سیاسی درجه دو یا سه، مثل ترزا، نمایش چند نفره محیرالعقولی طراحی می کند تا او را به دام یک خیانت جنسی بیندازد و از این خیانت برای در مشت گرفتن او استفاده کند. آیا حکومتهای کمونیست واقعا اینقدر کثیف بوده اند؟ 
اگر بخواهم بهترین فصل این کتاب را انتخاب کنم، «فصل هفتم» را با عنوان «لبخند کارنین» انتخاب می کنم. طرفدار نسبی گرایی اخلاقی نیستم، اما «بار هستی»، از آن دست کتابهایی است که اگر بخواهم به کسی کتاب هدیه بدهم، آن را هدیه خواهم داد.